Birim Uzunluktaki İplik Sayısının Tayini
Dokunmuş Kumaşlarda Birim Uzunluktaki İplik Sayısının Tayini — Metot A (TS 250 EN 1049-2)
Giriş: İplik Yoğunluğunun Stratejik Önemi
Kumaşın iplik yoğunluğu (threads / 10 cm) hem görünüm hem de performans açısından temel parametredir. Çözgü ve atkı yönünde iplik sayısı; gramaj, hava geçirgenliği, mukavemet, bükülme davranışı ve hatta terbiye kimyasının nüfuzunu doğrudan etkiler. Örneğin, yüksek iplik sayılı poplin kumaş gömlekte gergin bir yüzey ve keskin desen sunarken, düşük iplik sayılı muslin bez nefes alabilirlik ve hafiflik kazandırır. TS 250 EN 1049-2 Metot A, dokuma kumaşlarda el tipi sayım cihazı veya sayım masası kullanarak 10 cm uzunlukta çözgü ve atkı ipliklerinin adedini belirlemeyi standartlaştırır.
Standardın Amacı ve Kapsamı
Bu standart, dokuma kumaşlar (pamuk, polyester, yün, keten, karışım vb.) için geçerlidir ve örme/örgü ürünleri kapsamaz. Metot A; manuel veya optik yardımlı sayımı esas alır. Yüksek hassasiyet gerektiren teknik kumaşlarda Metot B (otomatik görüntü analizi) kullanılabilir, ancak Metot A hâlâ uluslararası ticarette en yaygın referanstır.
Test İlkesinin Özü
Standart, çözgü ve atkı yönlerinde seçilen kumaş bölgelerinde 10 cm uzunluk üzerinde ipliklerin tek tek sayılmasına dayanır. Halihazırda işaretli cam cetvel veya iplik sayım kutusu yoğun olarak kullanılır. Modern laboratuvarlarda dijital optik kamera yardımıyla ek doğrulama yapılabilir.
Ekipman ve Laboratuvar Koşulları
Temel Donanım
- İplik Sayım Kutusu veya Cam Sayım Cetveli – 10 cm referans aralıklı.
- Lup veya Dijital Mikroskop (10× – 50×) – ince iplikli kumaşlarda netlik.
- Numune Tutucu Çerçeve – kumaşı gererek ipliklerin ayrımını kolaylaştırır.
- LED Aydınlatma Ünitesi – gölge oluşumunu engeller.
- Standart Atmosfer Kabini – 20 ± 2 °C / 65 ± 2 % RH.
- İsteğe Bağlı: Yüksek çözünürlüklü kamera + görüntü analizi yazılımı.
Kalibrasyon
- Sayım cetveli uzunluğu ±0,1 mm toleransla doğrulanır.
- Optik büyütme faktörü, test şablonuyla yılda bir kalibre edilir.
Numune Hazırlığı ve Koşullandırma
Numune Seçimi
- Rulo Kumaştan: 1 m içten başlamak üzere 50 cm × 50 cm parça kesilir.
- Hazır Ürün: Rahat erişimli düz bölge (örn. gömlek ön paneli).
- Dokumanın marj (kenar) kısımlarından en az 10 cm uzaklıkta olmaya dikkat edilir.
Koşullandırma
Numune 24 saat standart atmosferde dinlendirilir. Böylece nem emilimi/teslimi iplik gerginliğini dengeler ve sayım kolaylaşır.
Deney Prosedürü: Adım Adım
1. Numunenin Yerine Yerleştirilmesi
- Numune tutucu çerçeveye gerilir; iplikler dalgalanmaz.
- Çözgü ve atkı yönleri belirlenir, işaretlenir.
2. Sayım Bölgelerinin Belirlenmesi
- Her yön için beş ayrı nokta seçilir.
- Noktalar arası en az 5 cm ve kenardan 10 cm uzakta olmalıdır.
3. İplik Sayımı
- Sayım cetveli 10 cm’lik pencereyi ipliklere dik olacak şekilde yerleştirilir.
- Lup veya mikroskop yardımıyla tüm iplikler manuel olarak sayılır.
- Eğer iplikler çift/duble örgü ise tek iplik sistemi sayılır.
- Çok sıkı dokumalarda, 2 cm aralık sayılıp 5 ile çarpma metodu kullanılabilir (not düşülmelidir).
4. Hesaplama
IPM (tek) = Toplam iplik sayısı ÷ 10 cm
Örnek: 350 iplik / 10 cm → 35 iplik/cm veya ≈ 89 iplik/inch.
Beş noktanın ortalaması alınır; Standart Sapma (SD) ve CV % raporlanır.
Sonuçların Yorumlanması
| Kumaş Tipi | Çözgü (iplik/10 cm) | Atkı (iplik/10 cm) | Yoğunluk Sınıfı |
|---|---|---|---|
| Pamuklu Poplin | 300 | 280 | Yüksek |
| Naylon Ripstop | 200 | 200 | Orta |
| Döşemelik Chenille | 160 | 150 | Düşük-Orta |
| Yüksek Yoğunluklu Perde | 420 | 400 | Çok Yüksek |
Çözgü-atkı farkı > 10 % ise yoğunluk dengesizliği tespit edilir; örgü tasarımına veya dokuma ayarına müdahale önerilir.
Uygulama Alanları
Kalite Kontrol & Tedarik
İplik sayısı, farklı tedarikçiden gelen kumaş rulolarının tutarlılığını doğrular.
Tasarım & Ar-Ge
Yeni ürün geliştirmede hedef IPM değeri; istenilen gramaj, hava geçirgenliği ve mukavemet parametrelerine ulaşmayı sağlar.
Ticari Sınıflandırma
İhracatta tarife kodu ve fiyatlandırma genellikle iplik yoğunluğu aralığına bağlıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Likralı veya Elastik İplikler Sayılır mı?
Evet, ancak numune gerilimsiz bırakılmalı; elastomer ipliğin kıvrım vermesi tavsiye edilir.
Renkli İpliklerde Sayım Zor mu?
Kontrast ışık veya UV aydınlatma kullanımı görünürlüğü artırır.
Optik Kamera Hatası Nasıl Önlenir?
Kalibre edilmiş grid şablonla doğrulama ve manuel çapraz kontrol şarttır.
En çok talep gören başlıklar
- iplik yoğunluğu testi
- thread count measurement
- TS 250 EN 1049-2 Metot A
- dokuma kumaş iplik sayısı
- threads per centimeter fabric
MassLab’ın Ayrıcalığı
Akredite & Hızlı
MassLab, TÜRKAK akreditasyonu ve ISO/IEC 17025 altyapısıyla TS 250 EN 1049-2 testini 24 saat içinde raporlar.
Dijital Görüntü Analizi Seçeneği
Yüksek çözünürlüklü kamera + yapay zekâ destekli yazılım sayesinde 1000 iplik/10 cm’e kadar hassas sayım.
Tedarik Zinciri Doğrulaması
Farklı parti kumaşlarını karşılaştırmalı IPM analiziyle kabul/reddet kararınızı güvenle verin.
Hemen Teklif Alın
Kumaşlarınızın iplik yoğunluğunu MassLab Analiz ve Test Laboratuvarı uzmanlığıyla doğrulayın. “Teklif Al” butonuna tıklayın, numunelerinizi gönderin; kalite parametreleriniz netleşsin.
MassLab Analiz ve Test Laboratuvarı – Geleceği Test Ediyoruz.
İthalat (TAREKS) ve ihracat süreçlerinde tekstil, deri ve ayakkabı ürünlerinde Yasaklı Azo Boyar Maddeler (>30 ppm), Krom VI (>3 ppm), Ftalatlar (>%0.1) ve Serbest Formaldehit tespit edilmesi gümrük reddine, RAPEX bildirimine ve sipariş iptaline yol açar.
Akredite Analitik Parametreler, Standartlar ve Yasal Limitler
TS EN ISO/IEC 17025 (TÜRKAK AB-1454-T) ve ulusal/uluslararası mevzuat şartnamelerine uygun temel analiz matrisi:
| Parametre / Test Adı | Standart & Cihaz | Hedef Matris | Yasal Limit / Kriter | Akreditasyon |
|---|---|---|---|---|
| Yasaklı Azo Boyar Maddeler (24 Aromatik Amin) | TS EN ISO 14362-1 / -3 (GC-MS / HPLC) | Kumaş, İplik, Deri, Konfeksiyon | < 30 mg/kg (ppm) (REACH Ek-XVII) | ✓ AB-1454-T |
| Deride Altı Değerlikli Krom (Krom VI) | TS EN ISO 17075-1 (UV-VIS) | Deri Ayakkabı, Çanta, Kemer | < 3 mg/kg (ppm) | ✓ AB-1454-T |
| Ftalat Tayini (DEHP, DBP, BBP, DINP, DIDP, DNOP) | TS EN ISO 14389 (GC-MS) | Baskılı Tekstil, Suni Deri, Plastik | < %0.1 (1000 ppm) | ✓ AB-1454-T |
| Serbest ve Hidrolize Formaldehit | TS EN ISO 14184-1 (UV-VIS) | Bebek / Ten Temaslı Tekstil | Bebek < 20 ppm · Ten < 75 ppm | ✓ AB-1454-T |
| Renk Haslığı, Boyutsal Değişim ve Kopma Mukavemeti | TS EN ISO 105-C06 / E04 / X12 / 13934-1 | Dokuma & Örme Kumaşlar | Müşteri Spek (Min. 3-4 / 4) | ✓ AB-1454-T |
4 Adımlı Akredite Laboratuvar Analiz Sürecimiz
Numune Kabul & Barkodlama
Kargo veya elden ulaşan numuneleriniz LIMS sistemine kaydedilir, saklama ve miktar kriterleri kontrol edilir.
Standart Ön Hazırlık & Ekstraksiyon
İlgili ISO/EN/IEC standardına göre mikrodalga yakma, ultrasonik ekstraksiyon veya steril ekim hazırlığı yapılır.
Enstrümantal & Mikrobiyolojik Analiz
GC-MS, ICP-MS, HPLC-DAD, UV-VIS, XRF cihaz parkurumuzda çift tekrarlı ve kalibrasyon doğrulamalı ölçüm gerçekleştirilir.
TÜRKAK & ILAC-MRA Onaylı Rapor
e-İmzalı, QR doğrulamalı Türkçe/İngilizce resmi deney raporunuz kurumsal e-posta ve müşteri portalınıza iletilir.
Hızlı Numune Gönderim ve Kabul Şartları
Aynı Gün LIMS GirişiSıkça Sorulan Sorular (Birim Uzunluktaki İplik Sayısının Tayini)
Düzenlenen analiz raporları gümrük (TAREKS), bakanlık ve ihracatta geçerli mi?
Evet. MASSLAB, TÜRKAK AB-1454-T (TS EN ISO/IEC 17025) akreditasyonuna ve ILAC-MRA uluslararası karşılıklı tanınma anlaşması yetkisine sahiptir. Raporlarımız TAREKS, TİTCK, Sağlık Bakanlığı, Tarım Bakanlığı ve Avrupa/ABD ihracatlarında resmi olarak kabul edilmektedir.
Analiz süresi kaç iş günüdür? Acil durumlar için ekspres hizmetiniz var mı?
Standart kimyasal ve fiziksel testlerimiz 3–5 iş günü içerisinde raporlanır. Gümrükte bekleyen (demuraj riski olan) partiler veya acil ihracat yüklemeleri için 24–48 saat Ekspres Analiz protokolümüz mevcuttur.
Numuneleri laboratuvara nasıl gönderebilirim ve tayin limitleri (LOD/LOQ) yeterli mi?
Numunelerinizi anlaşmalı kargo ile veya elden Esenyurt Şelale Plaza merkez laboratuvarımıza ulaştırabilirsiniz. ICP-MS, GC-MS ve HPLC-DAD cihazlarımızda tayin limitlerimiz (LOD/LOQ) REACH Ek-XVII, RoHS 3 ve Bakanlık tebliğ sınırlarının en az 10 kat altını ölçebilecek hassasiyettedir.